Moen! Tussen Toorop en Mondriaan

20 juni t/m 7 november 2004
Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg
Zeeuwse Bibliotheek Middelburg t/m 28 augustus
Presentatie in de Drvkkery Middelburg

Het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg viert zijn tienjarig bestaan met een jubileum-tentoonstelling over het leven en werk van de kunstenares Mies Elout-Drabbe. De collectie Elout-Drabbe is de kern van de tentoonstelling Moen! Tussen Toorop en Mondriaan. De kunstenares Mies Elout-Drabbe 1875-1956, die wordt aangevuld met een aantal zeer bijzondere bruiklenen waarmee het overzicht van het werk van de kunstenares in kunsthistorisch opzicht compleet wordt.

Nauw bevriend met Toorop en niet alleen door hem maar ook door Mondriaan beïnvloed, werkte de kunstenares Mies Elout-Drabbe in Domburg en was zij mede-organisator van de beroemde Domburgse Tentoonstellingen (1911-1921). Hoewel ze buiten Domburg relatief onbekend is gebleven, getuigt haar werk van een groot talent. Zij wordt vaak genoemd als leerling van Toorop, maar in haar oeuvre is ook Mondriaans invloed te onderkennen. Buiten haar gepointilleerde werk, is een neiging tot abstractie en art-deco waar te nemen, met duidelijk symbolistische invloeden. Veel portretten heeft ze gemaakt, hetgeen onder meer prachtige impressies van bekende tijdgenoten opleverde. Haar werk is subtiel, sfeervol en veelzijdig. Evenals haar persoonlijkheid. De schrijver-piloot Adriaan Viruly dichtte over haar: ‘Van haar is elk gebaar: een teer begrijpen.’ Mies Elout geloofde in de aanwezigheid van het goede in alles en handelde daarnaar.

Het werk van Elout-Drabbe komt voor het eerst breed naar voren in de nalatenschap van de tien jaar geleden, in 1994, gestorven zoon van de kunstenares. De nalatenschap van Frans Elout is nog als collectie bij elkaar. De collectie bestaat uit een veertigtal olieverven en ongeveer driehonderd werken op papier, van pastel tot potloodkrabbel. Het was de wens van de erflater om er op enig moment uitvoerig en samenhangend aandacht aan te geven. Met de tentoonstelling rond Moen, zoals hij zijn moeder noemde, wordt voldaan aan zijn wens. Op de tentoonstelling zijn ook werken en/of brieven te zien van vrienden als Jan Toorop, Piet Mondriaan, Maurice Góth en Paul Schultze.

Citaat uit 'Moen. Tussen Toorop en Mondriaan. De kunstenares Mies Elout-Drabbe 1875-1956':
' Dankzij Toorop had Mies een gevoel voor vlakverdeling en nuanceringen in vlakvulling ontwikkeld, voor schaduwwerking en het samenspel van lijnen; van Mondriaan leerde zij haar onderwerpen monumentaler te zien, meer met contrasten te werken en de betekenis van een enkele lijn te beproeven. […] Mondriaan bracht haar tot experimenten met de vorm, die tot een verdergaande interessante ontwikkeling hadden kunnen leiden als zij niet min of meer in de kiem waren gesmoord door negatieve opmerkingen over Mondriaans invloed op haar van de zijde van de beruchte criticus Albert Plasschaert, de tweede man van haar nichtje Lucie van Dam van Isselt.'

Het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg werd geopend in het Mondriaanjaar 1994. Het is gevestigd in een reconstructie van het tentoonstellingsgebouwtje dat in het begin van de vorige eeuw het middelpunt van kunstenaarsactiviteiten was. Schilders als Piet Mondriaan, Jan Toorop, Mies Elout-Drabbe, Jacoba van Heemskerck en Jan Heyse namen niet alleen deel aan de tentoonstellingen maar vervulden ook een belangrijke plaats in de Domburgse kunstenaarskolonie. De reconstructie van het tentoonstellingsgebouwtje staat niet, zoals het originele gebouwtje, vlakbij zee maar in het centrum van Domburg. Net als toen wil het museum de culturele betekenis van Domburg voor een breed publiek in beeld brengen. Het doet dat min of meer op dezelfde wijze als vroeger en organiseert in het voorjaar en de zomer tentoonstellingen. In het kader van deze tentoonstellingen worden vrijwel steeds publicaties tot stand gebracht.

De tentoonstelling is samengesteld door Francisca van Vloten. Zij heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de kunstenaarskolonie Domburg en het leven en werk van Mies Elout-Drabbe. Tegelijkertijd met de tentoonstelling verschijnt van haar het gelijknamige boek (ISBN 90-7457648-6). Het boek is verkrijgbaar voor € 29,90.